Telefon do centrum odszkodowań BLCM Aleja Powstańców Wielkopolskich 164  Piła tel. 67 353 23 10

 


 

Wysokości zadośćuczynienia - suma „odpowiednia" w rozumieniu art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego

W przypadku dochodzenia odszkodowań za szkody wyrządzone w mieniu, np. za uszkodzenie pojazdu na skutek wypadku komunikacyjnego, wysokość należnej rekompensaty ustalana jest poprzez porównanie stanu majątkowego poszkodowanego, który powstał po wystąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek ze stanem, jaki by w jego majątku istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło. Naprawienie szkody obejmuje zatem straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono1.

Dużo bardziej skomplikowane jest określenie wysokości szkody niemajątkowej, krzywda pozostaje bowiem uszczerbkiem w zasadzie niewymiernym. Nie ma wątpliwości, iż przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, nie istnieje możliwość stworzenia reguł i zasad, które mogłyby być stosowane niejako automatycznie w każdym wypadku wystąpienia szkody niemajątkowej. Wysokość zadośćuczynienia zależy bowiem od indywidualnych czynników i jej określenie możliwe jest tylko przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.

Regulacje prawne dotyczące wysokości zadośćuczynienia słusznie zostały sformułowane w sposób lakoniczny. Przepisy te są nieostre i nie zawierają wyraźnych wskazówek czy wytycznych. Uściślenie ogólnych przepisów zostało natomiast pozostawione judykaturze i doktrynie. Przepisy Kodeksu cywilnego nie wskazują kryteriów, jakie powinny zostać uwzględnione przy określaniu wysokości zadośćuczynienia. Art. 445 § 1 k.c. stanowi jedynie, iż sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę. Suma odpowiednia nie oznacza oczywiście sumy dowolnej, należy więc zastanowić się w jaki sposób ustala się jej wysokość.

Zadośćuczynienie powinno mieć przede wszystkim charakter kompensacyjny, a więc przedstawiać realną, ekonomicznie odczuwalną wartość. W kontekście szkód niemajątkowych trudno mówić o wartości pieniężnej, która mogłaby zrekompensować poniesioną szkodę. Sądy stają jednak na stanowisku, iż zadośćuczynienie powinno być tak ukształtowane, by stanowić pewnego rodzaju ekwiwalent wycierpianego bólu2 .

Przy określeniu wysokości zadośćuczynienia podstawowe znaczenie ma więc rozmiar szkody niemajątkowej, tj. stopień cierpień fizycznych i psychicznych, ich intensywność, okres trwania, nieodwracalność następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwo, oszpecenie), czas pobytu w szpitalu, liczba oraz inwazyjność zabiegów medycznych które pokrzywdzony musiał przejść. Wskazuje się, że sąd powinien również uwzględnić indywidualne właściwości organizmu konkretnego człowieka, np. odporność na ból czy swoiste uwarunkowania natury psychicznej, a także jego wiek. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę wpływ krzywdy na dotychczasowe życie poszkodowanego (np. rodzaj wykonywanej pracy, kierunek studiów, szanse na przyszłość, wpływ szkody na możliwość utrzymywania kontaktów towarzyskich itp.)3 .

Nie bez znaczenia są też czynniki subiektywne jak poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiowa, a także okoliczności takie jak pozbawienie poszkodowanego możliwości osobistego wychowywania dzieci i zajmowania się gospodarstwem domowym lub konieczność korzystania z pomocy innych osób w czynnościach życia codziennego.

Ustalenie wysokości zadośćuczynienia wymaga więc uwzględnienia wszystkich okoliczności istotnych dla określenia rozmiaru doznanej krzywdy. Jednocześnie opisane wyżej kryteria są na tyle nieostre, iż o kwocie zadośćuczynienia zasadniczo decyduje uznanie sędziowskie. Jak już wspomniano, nie może być ono dowolne, lecz musi zostać oparte na szczegółowej analizie konkretnego stanu faktycznego4.

Wyrok SN z dnia 15 października 2010 r., V CSK 78/10, LEX nr 677911.
Wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 r. I CSK 667/12, LEX nr 1391106, Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2013 r., I ACa 810/13, LEX nr 1391989.
Wyrok SA w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. I ACa 494/13, LEX nr 1383550, Wyrok SN z dnia 10 czerwca 1999 r. II UKN 681/98, OSNP 2000/16/626.
Wyrok SA w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013 r. I ACa 829/13, LEX nr 1416140, Wyrok SN z dnia 9 listopada 2007 r., V CSK 245/07, Biul. SN 2008/4/11, Wyrok SA w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. I ACa 494/13, LEX nr 1383550.

Kontakt

Aleja Powstańców Wielkopolskich 164
64-920 Piła

tel. 67 353 23 10

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

O nas

Jesteśmy firmą specjalizującą się w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Pomożemy Państwu kompleksowo zająć się dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych na każdym etapie sprawy

Czytaj więcej

Odszkodowania BLCM Piła